Το InScience.gr σας παρουσιάζει την ομιλία του Δρ. Βασίλη Ζουμπουρλή, Διευθυντή Ερευνών στην Μοριακή Βιολογία του καρκίνου και των βλαστικών κυττάρων στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) και μέλους της συντακτικής επιτροπής του InScience με θέμα: «Τα σημαντικά ορόσημα στην έρευνα του καρκίνου για την κατανόηση της γενετικής του βάσης», που διοργανώθηκε την Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026.
ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: O Δρ. Βασίλης Ζουμπουρλής, ένα από τα πέντε παιδιά του Κων/νου Ζουμπουρλή και της Ολυμπίας Κριπούρη. Γενήθηκε στο Αετοχώρι (Μαρκελέσι) Καρδίτσας. Τελείωσε και την Πέμπτη τάξη Δημοτικού στο Αετοχώρι και το 1970 μετακόμισε μαζί με τους γονείς του στην Αθήνα όπου τελείωσε το Δημοτικό και το Γυμνάσιο – Λύκειο. Απέκτησε το βασικό πτυχίο του στη Μοριακή Βιολογία και Γενετική από το Πανεπιστήμιο J. Ε. Purkyne του Μπρνο, στην πόλη που έζησε και διέπρεψε ο μεγάλος γενετιστής Γρηγόριος Μέντελ στη Τσεχοσλοβάκικη Σοσιαλιστική Δημοκρατία τότε. Η διδακτορική του διατριβή αφορούσε το AIDS και το δίπλωμα το έλαβε από την Ιατρική Σχολή της Κρήτης. Σήμερα είναι Διευθυντής Ερευνών στην Μοριακή Βιολογία του καρκίνου και των βλαστικών κυττάρων στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών . Έχει ασκήσει έρευνα σε κορυφαία ιδρύματα στην Ευρώπη (Αγγλία, Γαλλία, Ολλανδία και Τσεχία) και στο San Francisco των ΗΠΑ. Έχει επιβλέψει 45 διδακτορικές διατριβές. Διδάσκει σε 11 διαφορετικά μεταπτυχιακά. Έχει δημοσιεύσει 138 εργασίες σε ξενόγλωσσα περιοδικά με κριτές που έχουν λάβει πάνω από 10000 αναφορές και 35 δημοσιεύσεις στα Ελληνικά. Έχει συμμετάσχει σε 180 Ελληνικά και διεθνή συνέδρια. Έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση για την έρευνά του που ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια Ευρώ. Είναι συγγραφέας του σχετικά πρόσφατα εκδοθέντος βιβλίου με τίτλο «Η Πανδημία Covid-19 ως επιστημονική και κοινωνική πρόκληση τον 21ο αιώνα». Πέρσι (2025) βραβεύτηκε από την Ιατρική Σχολή της Μαλαισίας για το επιστημονικό του έργο και τη συνεισφορά του στην παγκόσμια επιστήμη, ενώ φέτος (2026) τιμήθηκε με τον τίτλο του επισκέπτη καθηγητή από το Πανεπιστήμιο Ιατρικής του Πανεπιστημίου της ΚΑΤΑΝΙΑ και του μέλους της Παγκόσμιας Ακαδημίας Επιστημών. Ήταν εκπρόσωπος των ερευνητών στο ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών για πάνω από 3,5 χρόνια, ενώ ταυτόχρονα ήταν και πρόεδρος του Συλλόγου προσωπικού του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών για 4 θητείες. Είναι μαραθωνοδρόμος και ορειβάτης έχει τερματίσει επιτυχώς σε 13 κλασσικούς μαραθωνίους και σε 35 ημιμαραθωνίους και η υψηλότερη κορυφή ανάβασής του είναι στο Ιλιμάνι της Βολιβίας στα 6014 μέτρα. Η τελευταία του αγάπη και ενασχόληση μαζί με την επιστήμη είναι οι αγροτικές δουλειές και το σμίλευμα της πέτρας.
Κεφάλαια της Ομιλίας 00:00:20 Εισαγωγή – Χαιρετισμός 00:04:05 Ομιλία 01:02:45 Ερωτήσεις 01:03:05 ΄Εχετε αναλύσει διεξοδικά τον ρόλο των ιών στην καρκινογένεση. Τα ογκογόνα αυτά στελέχη, τα οποία έχουν καταφέρει να ενσωματωθούν στο ανθρώπινο γονιδίωμα, θα μπορούσαν άραγε —δεδομένης της μακροχρόνιας εξελικτικής τους επιβίωσης— να προσφέρουν κάποιο εξελικτικό πλεονέκτημα στον ξενιστή; 01:06:46 Πώς η ταυτοποίηση του γονιδίου Rb (retinoblastoma gene) και η διατύπωση της «υπόθεσης των δύο χτυπημάτων» (two-hit hypothesis) του Alfred Knudson συνέβαλαν στην κατανόηση του ρόλου των ογκοκατασταλτικών γονιδίων, και σε ποιο βαθμό αυτό το μοντέλο παραμένει ισχυρό υπό το πρίσμα της σύγχρονης γονιδιωματικής ανάλυσης; 01:11:51 Σε ποιο βαθμό η ολοκλήρωση του Ανθρώπινου Γονιδιωματικού Σχεδίου (Human Genome Project) και η μετέπειτα εφαρμογή τεχνολογιών αλληλούχισης νέας γενιάς (NGS) κατέστησαν δυνατή τη μετάβαση από τη μελέτη μεμονωμένων γονιδίων στη συνολική γονιδιωματική αρχιτεκτονική του καρκίνου, και ποιες κλινικές εφαρμογές προέκυψαν; 01:16:46 Πώς η τεχνολογία CRISPR-Cas9 και οι μεγάλης κλίμακας λειτουργικές γονιδιωματικές σαρώσεις (functional genomic screens) μεταμορφώνουν τον τρόπο ταυτοποίησης νέων θεραπευτικών στόχων στον καρκίνο, και ποιες ηθικές και μεθοδολογικές προκλήσεις εγείρονται από την εφαρμογή γονιδιακής επεξεργασίας στην κλινική πράξη; 01:19:44 ΄Εχετε αναλύσει διεξοδικά τον ρόλο των ιών στην καρκινογένεση. Τα ογκογόνα αυτά στελέχη, τα οποία έχουν καταφέρει να ενσωματωθούν στο ανθρώπινο γονιδίωμα, θα μπορούσαν άραγε —δεδομένης της μακροχρόνιας εξελικτικής τους επιβίωσης— να προσφέρουν κάποιο εξελικτικό πλεονέκτημα στον ξενιστή;
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ
