Περιγραφή

Στα 40 χρόνια πορείας του (1983-2023), το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) έχει καταφέρει να εδραιώσει τη θέση του ως το κορυφαίο ερευνητικό κέντρο στη χώρα μας. Αυτή την –καθόλου δεδομένη– διαδρομή, με τα επιτεύγματα αλλά και τις αποτυχίες της, επιχειρεί να εξιστορήσει η έκδοση ΙστωρΙΤΕ. Με αφετηρία το 1983, τότε που εμφανίστηκε στην επιστημονική ζωή του τόπου μας ως Ερευνητικό Κέντρο Κρήτης (ΕΚΕΚ), ο τόμος μάς οδηγεί έως το σήμερα, όπου το ΙΤΕ αποτελείται πλέον από δέκα Ινστιτούτα, τρεις Δομές και περισσότερους από 1.600 εργαζόμενους, σε οχτώ διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας.

Για την εκπόνηση της ιστορικής αυτής μελέτης, συγκροτήθηκε εκ του μηδενός το Αρχείο ΙΤΕ υπό τη διεύθυνση της Τζελίνας Χαρλαύτη, διευθύντριας του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ. Μέσα από ενδελεχή έρευνα, συλλέχθηκαν αρχειακά έγγραφα από τα επιμέρους Ινστιτούτα και Δομές, καθώς και από προσωπικές συλλογές των ιδρυτικών στελεχών του ΙΤΕ, συγκεντρώθηκαν χιλιάδες δημοσιεύσεις από τον εγχώριο και διεθνή Τύπο σχετικές με το Ίδρυμα, και οργανώθηκαν συνεντεύξεις τόσο με τους πρωτεργάτες του πρωτοποριακού αυτού εγχειρήματος όσο και με εν ενεργεία μέλη της κοινότητάς του. Το ογκώδες αρχείο αποτέλεσε την πηγή για τον εν λόγω τόμο, για τον οποίον εργάστηκε μια ερευνητική και συγγραφική ομάδα 19 ιστορικών με την επιστημονική εποπτεία του Σπύρου Τζόκα και του Τέλη Τύμπα.

Πέρα από επετειακός τόμος, το ΙστωρΙΤΕ αποτελεί μια σπονδυλωτή μελέτη που φιλοδοξεί να αναδείξει στο σύνολό της την πρόοδο του ΙΤΕ στην επιστήμη, την έρευνα, την τεχνολογία και την καινοτομία, εντός και εκτός εθνικών συνόρων.

Αναλυτικά Περιεχόμενα

Πρόλογος του Προέδρου ΔΣ του ΙΤΕ Νεκτάριου Ταβερναράκη
Η δημιουργία του Αρχείου ΙΤΕ: ΙστωρΙΤΕ 1983-2023: ένα Πρόγραμμα, ένα Αρχείο και ένα Βιβλίο

ΜΕΡΟΣ Α – ΕΙΣΑΓΩΓΗ – Σπύρος Τζόκας
1. Προϋποθέσεις για τη δημιουργία του ΕΚΕΚ-ΙΤΕ
2. Το Ερευνητικό Κέντρο Κρήτης 1983-1987: Ίδρυση, δομή, στρατηγικές
3. Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας: Επέκταση & σταθεροποίηση, 1987-2005
4. To Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας στις προκλήσεις της νέας χιλιετίας

ΜΕΡΟΣ Β – ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ
1. Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής Δομής & Λέιζερ (ΙΗΔΛ) – Ηρακλής Κατσαλούλης
2. Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας & Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) – Κατερίνα Βλαντώνη
3. Ινστιτούτο Πληροφορικής (ΙΠ) – Γιώργος Ζούκας
4. Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηματικών (ΙΥΜ) – Γιώργος Ζούκας
5. Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ) – Μαρίνος Σαρηγιάννης
6. Ινστιτούτο Επιστημών Χημικής Μηχανικής (ΙΕΧΜΗ) – Χρήστος Καραμπάτσος
7. Ινστιτούτο Βιοϊατρικών Ερευνών (ΙΒΕ) – Κατερίνα Βλαντώνη
8. Αστεροσκοπείο Σκίνακα και Ινστιτούτο Αστροφυσικής (ΙΑ) – Ηρακλής Κατσαλούλης
9. Ινστιτούτο Γεωενέργειας (ΙΓ) – Χρήστος Καραμπάτσος
10. Ελληνικό Ινστιτούτο Γονιδιωματικής του Ανθρώπου (ΕΙΓΑ) – Κατερίνα Βλαντώνη

ΜΕΡΟΣ Γ – ΔΟΜΕΣ
1. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης & Mathesis – Τζελίνα Χαρλαύτη
2. Δίκτυο ΠΡΑΞΗ – Σπύρος Τζόκας
3. Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης – Σπύρος Τζόκας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Η φωνή των ανθρώπων του ΙΤΕ: Συνεντεύξεις – Τζελίνα Χαρλαύτη

Ο Σπύρος Τζόκας είναι επικεφαλής της ομάδας του Τομέα Ιστορίας της Τεχνολογίας του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών-Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΜΣ-ΙΤΕ). O Τέλης Τύμπας είναι καθηγητής στο τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης στο ΕΚΠΑ.