ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ:

Ο Δρ. Τάσος Ρούσσος είναι Διευθυντής Ερευνών (Ερευνητής Α’) στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Ανέλαβε αυτόν τον ρόλο τον Ιανουάριο του 2025, έχοντας προηγουμένως διατελέσει Κύριος Ερευνητής (Ερευνητής Β’) στο ίδιο Ινστιτούτο (2019-2024).

Πριν ενταχθεί στο ΙΤΕ, ήταν Lecturer στην Επιστήμη Υπολογιστών στο University of Exeter και Fellow του Alan Turing Institute στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πριν από αυτές τις θέσεις, ήταν μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Imperial College London, στο University College London και στο Queen Mary, University of London του Ηνωμένου Βασιλείου. Σπούδασε Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών (Διδακτορικό 2010, Δίπλωμα 2005) στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Η έρευνα του Δρ. Ρούσσου ειδικεύεται στην τρισδιάστατη όραση υπολογιστών και στη βαθιά μάθηση. Το επίκεντρο της τρέχουσας έρευνάς του είναι η ανάπτυξη νέων μεθόδων για λεπτομερή τρισδιάστατη μοντελοποίηση, ανακατασκευή και σύνθεση αντικειμένων και σκηνών του πραγματικού κόσμου με βάση οπτικά δεδομένα.

Κεφάλαια της Ομιλίας

Το InScience.gr σας παρουσιάζει την ομιλία του κ. Κωνσταντίνου Ταμπάκη, Κύριου Ερευνητή, στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών με τίτλο: «Οι φυσικές επιστήμες στο Ελληνικό κράτος». Η ομιλία διοργανώθηκε την Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2025 στα πλαίσια του αφιερωματικού κύκλου «Η μελέτη της φύσης στον ελληνικό χώρο, 16ος – 20ος αιώνας»

Περίληψη:  Η παρουσίαση έχει σκοπό να αναδείξει την ιστορία και τον ρόλο των Φυσικών Επιστημών στον ελληνικό κράτος, από την ίδρυσή του μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Εντός της ελληνικής ιστορίας, οι Φυσικές Επιστήμες συνήθως θεωρούνται να έχουν μια αυτόνομη πορεία, που δεν αλληλεπιδρά με τα τεκταινόμενα κάθε εποχής. Παράλληλα, το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν ανέδειξε έναν Δαρβίνο ή έναν Αϊνστάιν οδηγεί συχνά στην άποψη ότι η ιστορία των Φυσικών Επιστημών στην Ελλάδα δεν μπορεί παρά να είναι η αφήγηση των βιογραφιών μιας σειράς δευτεραγωνιστών της επιστημονικής έρευνας. Η παρουσίαση έχει σκοπό να αναδείξει γιατί και οι δυο αυτές οπτικές είναι ατελείς, και πώς η ιστορία των φυσικών επιστημών επιτρέπει την ανάδειξη ολόκληρων πτυχών της ελληνικής ιστορίας που παραμένουν συνήθως κρυμμένες.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: Ο Κώστας Ταμπάκης είναι Κύριος Ερευνητής στο αντικείμενο «Ιστορία των Επιστημών και της Τεχνολογίας στον Ελληνικό Χώρο, 18ος-20ος αιώνας». Είναι επίσης Επισκέπτης Καθηγητής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής του Τμήματος Ιστορίας της Επιστήμης και της Τεχνολογίας της Διεθνούς Ένωσης για την Ιστορία και τη Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας (Greek National Committee of the Division for the History of Science and Technology (DHST) of the International Union for the History and Philosophy of Science and Technology (IUHPST)), Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για την Ιστορία των Επιστημών (Individual Member of the Scientific Board of the European Society for the History of Science) και μέλος της Διεθνούς Εταιρείας για την Επιστήμη και τη Θρησκεία (International Society for Science and Religion). Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την ιστορία των επιστημών και της τεχνολογίας στον ελληνικό χώρο, την ιστορία των σχέσεων φυσικών επιστημών και Ορθόδοξου Χριστιανισμού, και την σχέση επιστήμης και ιδεολογίας. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στο Isis, το British Journal for the History of Science και το History of Science. Έχει επίσης επιμεληθεί την έκδοση συλλογικών τόμων, οι πιο πρόσφατοι εκ των οποίων είναι Orthodox Christianity and the Study of Nature: Histories of Interaction, eds Kostas Tampakis, Ronald L. Numbers (Brepols, 2025) και Science, Religion and Nationalism: Local Perceptions and Global Historiographies, eds Jaume Navarro, Kostas Tampakis, (Routledge, 2024)

Κεφάλαια της Ομιλίας

ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ

Το InScience.gr σας παρουσιάζει την ομιλία του κ. Γιώργου Βλαχάκη, Καθηγητή Ελληνικής Φιλοσοφίας και Επιστήμης, από την Αρχαιότητα ως τον 20ο αιώνα στη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου με τίτλο: «Οι φυσικές επιστήμες στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό», που διοργανώθηκε την Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου 2025. Η ομιλία διεξάγεται στα πλαίσια του αφιερωματικού κύκλου «Η μελέτη της φύσης στον ελληνικό χώρο, 16ος – 20ος αιώνας».

Περίληψη: 

H παρούσα ομιλία φωτίζει ένα ζωτικό, αλλά συχνά παραμελημένο κεφάλαιο της ευρωπαϊκής διανοητικής ιστορίας: τον δυναμικό ρόλο των επιστημών μέσα στον νεοελληνικό Διαφωτισμό. Κατά τον κρίσιμο αιώνα πριν από την Ελληνική Επανάσταση, ένα δυναμικό  δίκτυο λογίων, εμπόρων και κληρικών, δραστηριοποιούμενων σε κέντρα της διασποράς όπως η Βιέννη, το Παρίσι και το Βουκουρέστι, συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία της Επιστημονικής Επανάστασης και του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Αντί να είναι παθητικοί δέκτες, τα πρόσωπα αυτά λειτούργησαν ως αγωγοί της νεότερης γνώσης, μεταφράζοντας και εκδίδοντας θεμελιώδη έργα Ευρωπαίων επιστημόνων σε μια αναδυόμενη νεοελληνική επιστημονική γλώσσα.

Η διάδοση της φυσικής, της αστρονομίας, της χημείας και της ιατρικής υπήρξε πράξη βαθύτατα πολιτική. Βρισκόταν στον πυρήνα του διαφωτιστικού προτάγματος της παιδείας, που στόχευε στην απελευθέρωση των πνευμάτων από τη διανοητική αδράνεια και στην προετοιμασία ενός έθνους για την πολιτική του αυτεξουσιότητα. Υπερασπιζόμενοι τον εμπειρισμό και τον ορθολογισμό, οι Έλληνες λόγιοι χρησιμοποίησαν την επιστήμη ως εργαλείο κριτικής της παραδοσιακής αυθεντίας και επαναπροσδιορισμού της πολιτισμικής τους ταυτότητας μέσα σε ένα νεωτερικό, ευρωπαϊκό πλαίσιο.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ:

Γιώργος Βλαχάκης, Καθηγητής Ελληνικής Φιλοσοφίας και Επιστήμης, από την Αρχαιότητα ως τον 20ο αιώνα, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

O Γιώργος Βλαχάκης είναι Διευθυντής του Προγράμματος “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό» και πρόεδρος της ΑΕΕ του Μεταπτυχιακού προγράμματος «Επικοινωνία της Επιστήμης». Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την ιστορία των επιστημών και της φιλοσοφίας, την ιστορία των επιστημονικών οργάνων,  την σχέση επιστήμης και λογοτεχνίας και την επικοινωνία της επιστήμης. Είναι μέλος πολλών επιστημονικών ενώσεων, γραμματέας του History of Physics Group της Εuropean Physical Society και  αντεπιστέλλον μέλος της International Academy of the History of Science

Κεφάλαια της Ομιλίας

00:00:19 Εισαγωγή – Χαιρετισμός

00:03:15 Ομιλία

00:56:45 Ερωτήσεις

00:57:02 Σε ποια γεωγραφική περιοχή του ελληνικού χώρου έδρασε ο Μεθόδιος Ανθρακίτης; Που έλαβε χώρα η καύση των συγγραμμάτων του;

00:58:30 Ποιες ήταν οι αντιστάσεις ή οι αντιδράσεις που συνάντησε η διάδοση των φυσικών επιστημών στον υπόδουλο ελληνικό χώρο;

01:01:00 Ποιοι παράγοντες επέτρεψαν στους λόγιους του Νεοελληνικού Διαφωτισμού να συμμετέχουν ενεργά στη διάδοση της ευρωπαϊκής επιστημονικής γνώσης και όχι απλώς να την καταναλώσουν παθητικά;

01:03:21 Πώς η εισαγωγή των φυσικών επιστημών στον ελληνικό χώρο συνδέθηκε με πολιτικές και ιδεολογικές επιδιώξεις του Διαφωτισμού;ς

ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ

Το InScience.gr σας παρουσιάζει την ομιλία του κ. Θύμιου Νικολαΐδη, Ομότιμου Διευθυντή Ερευνών στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, με τίτλο «Οι επιστήμες στον ελληνικό χώρο από την πτώση της Κωνσταντινούπολης έως τον νέο ελληνικό Διαφωτισμό», που διοργανώθηκε την Δευτέρα 17 Νοεμβρίου 2025.

Περίληψη: 

Όταν ο Μωάμεθ ο Κατακτητής κατέλαβε την πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, εκτός από τις γεωγραφικές διοικητικές περιοχές της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ίδρυσε κι έναν άλλο διοικητικό θεσμό, το ορθόδοξο Μιλέτ. Μεταξύ των προνομίων που έδωσε στον πατριάρχη ήταν αυτό της εκπαίδευσης των ορθοδόξων χριστιανών. Ενώ οι μουσουλμάνοι εκπαιδευόταν στους μεντρεσέδες οι οποίοι ήταν συνδεδεμένοι με κάποιο τζαμί, οι Ορθόδοξοι σιγά-σιγά θα αποκτήσουν τα δικά του σχολεία. Το πρώτο ήταν η Πατριαρχική Σχολή, αναβίωση της αντίστοιχης βυζαντινής, χωρίς όμως ούτε την αίγλη της τελευταίας ούτε το εύρος της διδασκαλίας.

Πράγματι, η διδασκαλία των μαθηματικών, αστρονομίας και φυσικής φιλοσοφίας, διακόπηκε στον θεσμό αυτόν. Η συνέχεια όμως αυτής της διδασκαλίας παρέμεινε ζωντανή στους Έλληνες της διασποράς στον ιταλικό χώρο και από εκεί σταδιακά κατά την διάρκεια του 16ου αιώνα θα εισέλθει εκ νέου στις ελληνόφωνες κοινότητες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Μία μεγάλη τομή θα γίνει στις αρχές του 17ου αιώνα όταν ο πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρης προώθησε ουμανιστικές ιδέες οι οποίες ήταν συνυφασμένες με την διδασκαλία της αρχαίας γραμματείας η οποία συμπεριλάμβανε τις επιστήμες. Κεντρικό πρόσωπο σε αυτή την αλλαγή ήταν ο Θεόφιλος Κορυδαλλεύς, ο οποίος είχε σπουδάσει στον ιταλικό χώρο.

Οι πρώτες αντιδράσεις για την εισαγωγή των θύραθεν επιστημών στην πατριαρχική ακαδημία Κωνσταντινουπόλεως προήλθαν από συντηρητικούς κύκλους του πατριαρχείου οι οποίοι θα συμβάλλουν και στην δολοφονία του Κυρίλλου Λούκαρη. Σταδιακά όμως, καθώς οι ιδέες του Ορθόδοξου ουμανισμού διαδίδονται, η διδασκαλία των αρχαίων επιστημών γίνεται αποδεκτή και εξαπλώνεται στα νεοσύστατα σχολεία του Ορθόδοξου Μιλέτ της αυτοκρατορίας. Η διδασκαλία αυτή ήταν ήδη διαδεδομένη στις ελληνικές κοινότητες των ενετικών κτήσεων.

Παρόλο που οι Έλληνες λόγοι είχαν έρθει ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα σε επαφή με τις νέες ευρωπαϊκές επιστήμες, αυτές πολύ δειλά θα εμφανιστούν στον ελληνικό χώρο πριν τον 18ο αιώνα, και κυρίως πριν την εποχή του νέου ελληνικού Διαφωτισμού.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ:

Θύμιος Νικολαϊδης, Ομότιμος Διευθυντής Ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1954, σπούδασε φυσική και ιστορία της επιστήμης στη Γαλλία. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι στην ιστορία της αστρονομίας, την ιστορία της επιστήμης στο Βυζάντιο και την Οθωμανική αυτοκρατορία, την εξάπλωση της σύγχρονης ευρωπαϊκής επιστήμης και την ιστορία των σχέσεων μεταξύ επιστήμης και θρησκείας. Έχει υπάρξει πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών (2013-2017) και μόνιμος γραμματέας της Διεθνούς Ακαδημίας Ιστορίας των Επιστημών. Από το 2016 έως το 2023 διεύθυνε το διεθνές πρόγραμμα Science and Orthodoxy around the World (SOW).

Κεφάλαια της Ομιλίας

00:00:19 Εισαγωγή – Χαιρετισμός

00:03:47 Ομιλία

01:10:13 Ερωτήσεις

01:10:41 Γιατί η διδασκαλία μαθηματικών, αστρονομίας και φυσικής φιλοσοφίας περιορίστηκε στην Πατριαρχική Σχολή και σε ποιους χώρους διατηρήθηκε ζωντανή αυτή η επιστημονική παράδοση;

01:12:32 Για ποιους λόγους οι νέες ευρωπαϊκές επιστήμες άργησαν να εισαχθούν και να καθιερωθούν στον ελληνικό χώρο πριν τον 18ο αιώνα και την περίοδο του Νέου Ελληνικού Διαφωτισμού;

01:15:08 Γιατί θεωρήθηκαν ανατρεπτικές για το Πατριαρχείο οι ιδέες του Πατριάρχη Κύριλλου Λούκαρη;

01:17:59 Σε ποιο βαθμό η ίδρυση του ορθόδοξου Μιλέτ μπορεί να θεωρηθεί συνέχεια της βυζαντινής ιδεολογίας περί «συμφωνίας» (συνεργασίας κοσμικής και εκκλησιαστικής εξουσίας), και σε ποιο βαθμό αποτελεί ριζική μετατόπιση της σχέσης αυτή υπό οθωμανική κυριαρχία;

01:20:58 Σχόλια – Απολογισμός

ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ

Το InScience.gr σας παρουσιάζει την ομιλία του καθηγητή Υπολογιστικής Νοημοσύνης στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Στέργιου Χατζηκυριακίδη, με τίτλο: «Μεγάλα Μοντέλα, Μεγάλες Δυνατότητες, Μεγάλες Ευθύνες», που διοργανώθηκε την Τρίτη 23 Σεπτεμβρίου 2025.

Περίληψη: 

Σε αυτήν την ομιλία επιχειρείται μια ιστορική αναδρομή της Υπολογιστικής Γλωσσολογίας, της Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας, και εν μέρει και της Τεχνητής Νοημοσύνης, ιχνηλατώντας το ερευνητικό μονοπάτι που οδηγεί στα σημερινά συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Παρακολουθούμε την εξέλιξη του πεδίου από τις πρώιμες συμβολικές προσεγγίσεις μέχρι τις σύγχρονες αρχιτεκτονικές βαθείας μάθησης στις οποίες είναι βασισμένα τα σημερινά Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα.

Στη συνέχεια παρουσιάζουμε μια σειρά από χρήσεις αυτών των μοντέλων από πολύ απλές (συγγραφή μέιλ), μέχρι αρκετά σύνθετες (στήσιμο ολόκληρων υπολογιστικών εφαρμογών). Συνεχίζουμε με μια σειρά από ερευνητικά ζητήματα αιχμής στην έρευνα για τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, την καταπολέμηση των ψευδαισθήσεων μέσω διαφόρων τεχνικών αιχμής όπως η Επαυξημένη Ανάκληση (Augemented Generation), η ανάγκη για εξηγησιμότητα και η υπόσχεση για μια επόμενη γενιά Νευροσυμβολικών μοντέλων που θα είναι ικάνα να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα. Συζητούμε επίσης την ανάγκη ανάπτυξης τέτοιων μοντέλων για γλώσσες με λιγότερους πόρους και συζητούμε λίγο το τοπίο των ελληνικών Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων καθώς, τις διαλεκτικές τους ικανότητες και τις εγγενείς μεροληψίες τους.

Καταλήγουμε συζητώντας μια σειρά από κοινωνικοπολιτικά και ηθικά ζητήματα που εγείρει το καινούριο αυτό τεχνολογικό τοπίο: το οικολογικό αποτύπωμα των μοντέλων, τη συγκέντρωση της έρευνας στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, την απειλή της παραπληροφόρησης, και τις επιπτώσεις στην αγορά εργασίας.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ:

Ο Στέργιος Χατζηκυριακίδης γεννήθηκε στα Γρεβενά το 1980. Είναι καθηγητής Υπολογιστικής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Τελείωσε το τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ με ειδίκευση στη Γλωσσολογία. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές του στην Υπολογιστική Γλωσσολογία στο King’s College του Λονδίνου και εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο ίδιο πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί στο Royal Holloway, University of London, στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS), στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ. Πριν αναλάβει καθήκοντα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, διετέλεσε Αναπληρωτής Διευθυντής του Κέντρου Γλωσσολογικής Θεωρίας και Πιθανοκρατικών Σπουδών (CLASP). Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα βρίσκονται στην τομή μεταξύ του NLP και της Θεωρητικής Γλωσσολογίας. Μερικά από τα θέματα στα οποία έχει εργαστεί είναι η Συνεπαγωγή Φυσικής Γλώσσας, η Υπολογιστική Διαλεκτολογία, η Θεωρητική Σημασιολογία με θεωρίες τύπων και η υπολογιστική τους επέκταση, η Πιθανοκρατική Σημασιολογία, η Μοντελοποίηση Διαλόγου, και η αλληλεπίδραση μεταξύ Λογικών/Συμβολικών Μεθόδων και Μηχανικής Μάθησης/Βαθιάς Μάθησης για το NLP.

Κεφάλαια της Ομιλίας

00:00:19 Εισαγωγή – Χαιρετισμός

00:03:47 Ομιλία

00:54:13 Ερωτήσεις

00:54:34 Έχουμε αυτήν την στιγμή κάποιον κοινά αποδεκτό ορισμό για την νοημοσύνη; Πώς τεστάρουμε για νοημοσύνη αυτήν την στιγμή; Υπάρχει εξέλιξη στα τεστ νοημοσύνης καθώς εξελίσσονται και τα LLMs;

00:55:38 Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις για την ανάπτυξη LLMs σε γλώσσες με λιγότερους πόρους, όπως τα ελληνικά;.

00:58:43 Πώς επηρεάζει η συγκέντρωση της έρευνας στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης;

01:01:10 Είστε μάχιμος ακαδημαϊκός. Πως η ΤΝ επηρεάζει το χαρακτήρα του μαθήματος, της εξέτασης και αξιολόγησης των φοιτητών ειδικά στις εργασίες οι οποίοι έχουν πλέον ένα τόσο ισχυρό εργαλείο στα χέρια τους;

01:07:18 Οι δυνατότητες κατανόησης κειμένου μέσω των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων μπορούν να αντικαταστήσουν μεθόδους όπως την Ανάλυση Περιεχομένου (Ποιοτική Ανάλυση Περιεχομένου, Κριτική Ανάλυση Λόγου στις διάφορες κατευθύνσεις της κ.λπ.); Είναι ήδη σε αυτό το επίπεδο μήπως; Χρησιμοποιούνται στην έρευνα και θεωρούνται έγκυρα τα δεδομένα της ανάλυσής τους;

01:09:33 Απολογισμός

To InScience σας παρουσιάζει το βιβλίο του Ε. Οικονόμου, ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης, με τίτλο «Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ – ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΦΥΣΙΚΗ». Η παρουσίαση του βιβλίου διοργανώθηκε την Πέμπτη 18 Σεπτέμβρη 2025.

Περίληψη:

Αυτόν τον Κόσμο, που εκτείνεται από το αφάνταστα μικρό μέχρι το αδιανόητα μεγάλο, μπορούμε άραγε να τον κατανοήσουμε; Ναι, απαντά η Φυσική (και τούτο το βιβλίο επιδιώκει να τεκμηριώσει την καταφατική απάντηση), αρκεί να επικεντρωθούμε σε εκείνους τους σχηματισμούς που είναι λίγο-πολύ αυθύπαρκτοι, όπως ένα άτομο ή ένα μόριο ή ένα μεταλλικό αντικείμενο ή ένας πλανήτης ή, ακόμη, και ένα άστρο. Αυτό το Ναι μας υποχρεώνει όμως να δείξουμε πώς προκύπτουν οι ιδιότητες όλων αυτών των σχηματισμών: Τελικά από τρία μόνο είδη μικροσκοπικών σωματιδίων που συγκροτούν σταδιακά την ύλη με την παρέμβαση των ελκτικών δυνά­μεων, κυρίως της ηλεκτρικής και της βαρυτικής· πέρα από τα σωματίδια και τις δυνάμεις χρειάζεται και κάτι άλλο που είναι «εκ των ων ουκ άνευ».

Αυτό το κάτι άλλο υποδηλώνει την ύπαρξή του από το γεγονός ότι οι ελκτικές δυνάμεις παύουν από κάποιο σημείο και πέρα να φέρνουν ολοένα και πιο κοντά το ένα στο άλλο τα μικροσκοπικά σωματίδια. Για παράδειγμα, το ηλεκτρόνιο σε όλα τα άτομα του υδρογόνου, αντί να πέσει πάνω στο πρωτόνιο, παραμένει πάντοτε σε μια σταθερή μέση απόσταση από αυτό, η οποία είναι περίπου 50.000 φορές μεγαλύτερη από το μέγεθος του πρωτονίου. Αυτό το κάτι άλλο εξηγεί επίσης γιατί ο όγκος ενός λευκού νάνου γίνεται ο μισός όταν η μάζα του διπλασιάζεται.

Ποιο είναι λοιπόν αυτό το κάτι άλλο; Είναι ο «δυσκολοχώνευτος» δυισμός κύματος-σωματιδίου (ΚΣΔ). Το γεγονός, δηλαδή, ότι τα μικροσκοπικά σωματίδια δεν ακολουθούν τροχιά, αλλά κινούνται σαν να ήταν κύματα. Από τον ΚΣΔ έπεται η ακατάπαυστη κίνηση των μικροσκοπικών σωματιδίων που συγκροτούν την ύλη και η συνακόλουθη απωστική πίεση που ασκούν αυτά, η οποία, από κάποιο σημείο και πέρα, εξισορροπεί τη συμπίεση των δυνάμεων και αποκαθιστά την ισορροπία.

—

Η εικόνα του εξωφύλλου συμπυκνώνει το περιε­χόμενο του βιβλίου ως εξής:

• Οι πυρηνικές δυνάμεις (κίτρινη περιοχή) έλκουν (ή και μετατρέπουν) μικροσκοπικά αδιαί­ρετα σωματίδια (τα u, d) και σχηματίζουν πρωτόνια, νετρόνια και πυρήνες.
• Η ηλεκτρομαγνητική δύναμη (πράσινη περιοχή, με κύριο ενεργειακό νόμο τον εικονιζόμενο) έλκει πυρήνες και ηλεκτρόνια (e) και σχηματίζει άτομα, μόρια, …, ανθρώπους, …, φεγγάρια και (εν μέρει) πλανήτες.
• Η βαρυτική δύναμη (γαλάζια περιοχή, με κύριο ενεργειακό νόμο τον εικονιζόμενο) έλκει άτομα και μόρια και σχηματίζει (εν μέρει) πλανήτες, και ενεργά άστρα, λευκούς νάνους, αστέρες νετρονίων, γαλαξίες, …
• Στη συμπίεση αυτών των ελκτικών δυνά­μεων αντιτίθεται μια ακατάπαυστη κίνηση (κυρίως των ηλεκτρονίων) που αποκαθιστά την κατάσταση ισορροπίας της ύλης και τις όποιες ιδιό­τητές της.
• Αυτή η τόσο σημαντική ακατάπαυστη κίνηση (χάρη στην οποία υπάρχουμε) προκύπτει σχεδόν πάντα από την αρχή της απροσδιοριστίας και την απαγορευτική αρχή. Ο τύπος στο κέντρο δίνει την ενέργειά της.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο καθηγητής Ελευθέριος Οικονόμου είναι διακεκριμένος φυσικός, με διεθνώς αναγνωρισμένο έργο στη θεωρητική φυσική στερεάς κατάστασης και στην κβαντική φυσική. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και έλαβε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ενώ εργάστηκε σε κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Διετέλεσε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και διευθυντής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, όπου συνέβαλε καθοριστικά στην καθιέρωσή του ως κέντρο αριστείας. Το ερευνητικό του έργο περιλαμβάνει θεμελιώδεις συνεισφορές στην ηλεκτρονική δομή υλικών, στα επιφανειακά πλασμόνια και στα μεταϋλικά, ιδιαίτερα σε φωνονικούς κρυστάλλους, ενώ είναι συγγραφέας πολυάριθμων επιστημονικών δημοσιεύσεων και βιβλίων αναφοράς. Έχει τιμηθεί με διεθνή βραβεία και διακρίσεις, ενώ η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιστήμης και της έρευνας στην Ελλάδα υπήρξε καθοριστική.

Κεφάλαια της Ομιλίας

To InScience σας παρουσιάζει την ομιλία του Δημήτριου Τσομώκου, καθηγητή του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με τίτλο “ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ”, που διοργανώθηκε τη Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου 2025.

Περίληψη:

Η πολιτική οικονομία των χρηματοπιστωτικών κρίσεων προϋποθέτει την υποδειγματοποίηση της αθέτησης δανειακών υποχρεώσεων και χρεοκοπίας. Η παρούσα ομιλία υποδειγματοποιεί την χρηματοπιστωτική αστάθεια χρησιμοποιώντας του υπόδειγμα Goodhart-Tsomocos. Το υπόδειγμα εμπεριέχει ατελείς κεφαλαιακές αγορές, περιορισμούς ρευστότητας, ετερογενείς επενδυτές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αναλύουμε ρυθμιστικές και νομισματικές παρεμβάσεις για την εξομάλυνση των εξωτερικών οικονομιών και την βελτίωση της οικονομικής ευημερίας κατά Pareto. Ο ρόλος της αθέτησης οικονομικών υποχρεώσεων και της χρεοκοπίας όπως επίσης και η αλληλεπίδραση του πραγματικού και του ονομαστικού τομέα της οικονομίας είναι καθοριστικά συστατικά στοιχεία του υποδείγματος. Τέλος, συσχετίζεται η πρόσφατη κρίση της Ευρωζώνης με τα ευρήματα και τα συμπεράσματα του υποδείγματος.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Δημήτριος Τσομώκος είναι Καθηγητής Χρηματιστηριακών Οικονομικών στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων SAÏD, και Εταίρος στη Διοίκηση στο St. Edmund Hall στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Είναι επίσης Ανώτερος Ερευνητικός Συνεργάτης στην Ομάδα Χρηματοοικονομικών Αγορών του London School of Economics.
Ως μαθηματικός οικονομολόγος, οι κύριοι τομείς εξειδίκευσής του περιλαμβάνουν:

• Τραπεζική και ρύθμιση
• Ενδογενές χρήμα, ρευστότητα και χρηματοπιστωτική αστάθεια
• Ατελείς αγορές περιουσιακών στοιχείων
• Θεωρητική τιμολόγηση περιουσιακών στοιχείων
• Συστημικό κίνδυνο
• Ζητήματα νέας χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής

Η έρευνά του έχει επηρεάσει σημαντικά την οικονομική πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο. Ειδικότερα, αναλύει ζητήματα μετάδοσης κρίσεων, χρηματοπιστωτικής ευθραυστότητας, διασυνδέσεων μεταξύ τραπεζών και τις επιπτώσεις των κανονισμών της Συμφωνίας της Βασιλείας στη μακροοικονομία, χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο Γενικής Ισορροπίας με ατελείς αγορές περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και ενδογενή αθέτηση υποχρεώσεων. Εργάζεται προς τη διαμόρφωση ενός νέου παραδείγματος νομισματικής πολιτικής, ανάλυσης χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και μακροπροληπτικής ρύθμισης. Δημοσιεύει συχνά σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά, όπως τα Journal of Mathematical Economics, Economic Theory, Journal of Economic Theory, Journal of Money, Credit and Banking, Journal of Financial Stability, Annals of Finance, International Journal of Central Banking, Journal of Economics και Journal of Political Economy.

Το 2003, συν-ανέπτυξε το μοντέλο Goodhart – Tsomocos για τη χρηματοπιστωτική ευθραυστότητα, ενώ εργαζόταν στην Τράπεζα της Αγγλίας. Το μοντέλο έχει σημαντική επίδραση και έχει βαθμονομηθεί ή βρίσκεται σε διαδικασία βαθμονόμησης από περισσότερες από δέκα κεντρικές τράπεζες, όπως η Κεντρική Τράπεζα της Βουλγαρίας, της Κολομβίας, της Αγγλίας, της Τζαμάικα, της Νότιας Κορέας, της Ρωσίας και της Χιλής. Το 2011, παρείχε μαρτυρία στη Βουλή των Λόρδων για την Έκθεση της Υποεπιτροπής Οικονομικών και Διεθνούς Εμπορίου σχετικά με το μέλλον της οικονομικής διακυβέρνησης στην ΕΕ.

Ο Δημήτριος Τσομώκος έχει διατελέσει οικονομικός σύμβουλος ενός από τα κύρια πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα και παρέχει τακτικά σχόλια για την ελληνική οικονομία σε τοπικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης. Έχει συνεργαστεί με κεντρικές τράπεζες σε χώρες όπως η Αγγλία, η Βουλγαρία, η Κολομβία, η Ελλάδα, η Νότια Κορέα και η Νορβηγία, εφαρμόζοντας το μοντέλο Goodhart – Tsomocos και παρέχοντας συμβουλές για ζητήματα χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Από την ένταξή του στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων SAÏD το 2002, έχει συμβάλει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των εκπαιδευτικών και ερευνητικών προγραμμάτων της σχολής. Υπήρξε Διευθυντής του MSc in Financial Economics και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του Διδακτορικού Προγράμματος στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (Οικονομικά της Χρηματοδότησης). Είναι επίσης μέλος της Εταιρείας για την Προώθηση της Οικονομικής Θεωρίας (Society for the Advancement of Economic Theory). Επιβλέπει διδακτορικούς φοιτητές τόσο στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων SAÏD όσο και στο Τμήμα Οικονομικών. Κάποιοι από τους πρώην φοιτητές του έχουν ενταχθεί σε κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα παγκοσμίως ως επίκουροι καθηγητές, ενώ άλλοι εργάζονται στο ΔΝΤ, το Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, την Τράπεζα της Αγγλίας και την Τράπεζα της Ταϊλάνδης.

Πριν από την ένταξή του στη SAÏD, ο Δημήτριος δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Columbia και εργάστηκε ως οικονομολόγος στην Τράπεζα της Αγγλίας. Κατέχει πτυχίο BA, MA, MPhil και διδακτορικό (PhD) από το Πανεπιστήμιο Yale.

Κεφάλαια της Ομιλίας

00:00:21 Εισαγωγή – Χαιρετισμός

00:05:40 Ομιλία

01:10:20 Ερωτήσεις

01:10:45 Τι μαθηματικά εργαλεία (δηλαδή ποιούς τομείς της μαθηματικής επιστήμης) έχετε χρησιμοποιήσει στην ανάπτυξη του μοντέλου σας. Ή πιο απλά τι μαθηματικά πρέπει να ξέρει κάποιος για να ασχοληθεί με τέτοια υποδείγματα;

01:13:27 Υπάρχουν άλλα μοντέλα που να μελετούν τα ίδια οικονομικά φαινόμενα με το δικό σας; Αν ναι, σε τι υπερέχει ή υπολείπεται το δικό σας σε σχέση με αυτά;

01:15:05 Η έλευση της τεχνητής νοημοσύνης πως θα επηρεάσει την χρήση υποδειγμάτων σαν και το δικό σας στο χώρο της οικονομίας;

01:16:05 Ποιο το μέλλον της επιστήμης της οικονομετρίας με την έλευση της ΤΝ;

1:16:45 Ποιες θεωρητικές και πρακτικές προκλήσεις εγείρει η εφαρμογή του υποδείγματος Goodhart-Tsomocos στην ανάλυση και διαχείριση των χρηματοπιστωτικών κρίσεων;

1:18:05 Πώς επηρεάζεται το υπόδειγμα από την ανάπτυξη της οικονομικής επιστήμης ή, ακόμα από τις οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις παγκοσμίως στο πέρασμα του χρόνου;

1:20:15 Έχει δείξει προβλεπτική ισχύ το υπόδειγμά σας;

1:21:20 Επίλογος

To InScience σας παρουσιάζει την ομιλία του Αδριανού Γολέμη με τίτλο “14 μήνες σε μια παγωμένη απομόνωση: O άνθρωπος στην Ανταρκτική”, που διοργανώθηκε την Κυριακή 8 Σεπτέμβρη 2024.

Περίληψη:

Η 7η ήπειρος, η Ανταρκτική, έχει μέγεθος 1,5 φορά όσο η Ευρώπη αλλά κατοικείται μόνο από λίγους ερευνητές και ερευνήτριες που αψηφούν τις χαμηλές θερμοκρασίες, τον κίνδυνο και τις ψυχολογικές επιπτώσεις της απομόνωσης για 1 έτος, όπως και τις περιορισμένες προμήθειες. Ο Αδριανός Γολέμης υπήρξε ο δεύτερος Έλληνας που “ξεχειμώνιασε” στην Ανταρκτική μετά το Βαγγέλη Καϊμακάμη, και οι δύο στη Βάση “Concordia” και στην υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Σας προσκαλούμε σε ένα ταξίδι εμπειριών στη “σαγηνευτική απομόνωση” της Ανταρκτικής, με στάση στη σημασία της έρευνας που διεξάγεται εκεί και με αναφορά στις προοπτικές της Ελλάδας αλλά και στη σύνδεση της Ανταρκτικής με το Διάστημα.

Σύντομο Βιογραφικό:

Ο Αδριανός Γολέμης σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Στη συνέχεια παρακολούθησε το διεπιστημονικό πρόγραμμα Master on Space Studies του International Space University (ISU) στη Γαλλία και συνέγραψε τη διπλωματική του εργασία στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (European Space Agency – ESA). Επιλέχθηκε από την ESA για να επανδρώσει το Σταθμό Concordia στην Ανταρκτική, όπου και εργάστηκε για ένα έτος σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης ως ιατρός, συλλέγοντας επιστημονικά δεδομένα και συνεισφέροντας στη μελέτη της επίδρασης ακραίων συνθηκών διαβίωσης στον ανθρώπινο οργανισμό και την ψυχολογία. Μετά το πέρας των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, εργάστηκε ξανά ως γιατρός σε κλινικές μελέτες του γαλλικού Ινστιτούτου Διαστημικής Ιατρικής και Φυσιολογίας (MEDES) στην Τουλούζ. Από το 2018 εργάζεται για τη MEDES στην ιατρική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αστροναυτών (European Astronaut Centre – EAC) της ESA, παρακολουθώντας την υγεία των αστροναυτών κατά την προετοιμασία τους πριν τη διαστημική αποστολή τους, για όσο χρόνο οι αστροναύτες βρίσκονται στο Διάστημα, καθώς και μετά την επιστροφή τους στη Γη. Το 2022 αποτέλεσε τον πρώτο Έλληνα που περνά με επιτυχία και τα έξι στάδια της διαδικασίας επιλογής Ευρωπαίων αστροναυτών που λαμβάνει χώρα κάθε περίπου 13 χρόνια (επίδοση που τον τοποθετηθεί στο κορυφαίο 0,1% ανάμεσα σε 22500 αιτούντες). Το 2023 εκλέχθηκε αντεπιστέλλον μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Αστροναυτικής (International Academy of Astronautics – IAA). Έχει συμμετάσχει σε παραβολικές πτήσεις και αποτελεί μέλος του Austrian Space Forum, οργανισμού που διεξάγει αποστολές σε διαστημικά ανάλογα. Συμβάλλει στην προώθηση της σημασίας της διαστημικής επιστήμης και τεχνολογίας, με 150 διαλέξεις ή συνεντεύξεις και παρουσίαση σε 14 επιστημονικά συνέδρια. Ασχολείται με την αστροφωτογραφία και τις καταδύσεις, είναι ερασιτέχνης πιλότος και ιστιοπλόος.

Κεφάλαια της Ομιλίας

00:00:21 Εισαγωγή – Χαιρετισμός

00:03:47 Ομιλία

00:55:37 Ερωτήσεις

00:56:12 Στο υποθετικό σενάριο όπου θα σας καλούσαν για την πρώτη ή μία από τις αποστολές στον Άρη, πόσο έτοιμος θα νιώθατε για την αποστολή μετά από την εμπειρία σας;

00:58:35 Υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος δεσμός που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στους συμμετέχοντες σ’αυτήν την αποστολή; Είναι διαφορετικός αυτός ο δεσμός σε σχέση με το δέσιμο εκτός;

00:59:53 Ποιο είναι το θερμοκρασιακό εύρος μεταξύ χειμώνα και καλοκαιριού;

1:00:50 Υπάρχει κίνδυνος από άγρια ζωή, σε όσες περιοχές αυτή υπάρχει, στην Ανταρκτική;

1:02:10 Υπάρχει προοπτική να επιστρέψετε σε μια παρόμοια μελέτη στο μέλλον; Η ως τώρα συλλογή δεδομένων από τέτοιες μελέτες δείχνουν ότι είναι απαραίτητες κι άλλες οι οποίες θα εξετάζουν ίσως κι άλλες παραμέτρους απο αυτές της μελέτης στην οποία συμμετείχατε;

1:04:52 Ποιες χώρες έχουν βάσεις στην Ανταρκτική;

1:06:20 Πως παράγεται η ηλεκτρική ενέργεια στους σταθμούς των αποστολών;

1:08:00 Το Iντερνετ και οι επικοινωνίες είναι δορυφορικά;

1:09:50 Επίλογος

Στο Μονοπάτι των Υπερκαινοφανών Αστέρων

Περίληψη:

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί από πού προέρχονται τα στοιχεία που συνθέτουν τον άνθρωπο; Η απάντηση κρύβεται στους υπερκαινοφανείς αστέρες! Οι υπερκαινοφανείς αστέρες, γνωστοί και ως σούπερνοβα, είναι οι εκρήξεις αστέρων στο τέλος της ζωής τους. Σε αυτή την ομιλία, θα ανακαλύψουμε τα μυστικά των υπερκαινοφανών αστέρων, εξερευνώντας τους μηχανισμούς που οδηγούν σε αυτές τις εντυπωσιακές εκρήξεις και τον τρόπο με τον οποίο τα υπολείμματά τους επηρεάζουν τον κόσμο μας.

Σύντομο Βιογραφικό

Η Αναμαρία Γκίνη είναι υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης με κατεύθυνση στην Αστροφυσική. Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές σπουδές της στο Τμήμα Φυσικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο Τμήμα Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Κεφάλαια της Ομιλίας

00:00:21 Εισαγωγή – Χαιρετισμός

00:02:30 Ομιλία

00:43:40 Ερωτήσεις

00:43:50 Υπάρχουν νέοι αλγόριθμοι ή νέα συστήματα τα οποία σκανάρουν τις υπάρχουσες βάσεις δεδομένων για να ανακαλύψουν καινούργιους υπερκαινοφανείς που μπορεί να είχαν προηγουμένως ξεφύγει από την ανθρώπινη επισκόπηση;

00:45:50 Έχει χρησιμοποιηθεί το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb για την ανακάλυψη καινούργιων υπερκαινοφανών; Υπάρχουν άλλα τηλεσκόπια τα οποία είναι ίσως καλύτερα σχεδιασμένα γι’αυτόν τον σκοπό;

00:48:05 Πόσο κοντά είναι οι κοντινότεροι υπερκαινοφανείς στη γη μας; Ο πιο μακρινός;

00:49:25 Υπήρχε κάποια περίοδος στην ιστορία του σύμπαντος κατά τη διάρκεια της οποίας υπήρχε πολύ έντονη δραστηριότητα υπερκαινοφανών;

00:51:25 Επίλογος

Στα πλαίσια του ανοικτού αφιερωματικού κύκλου “Επιστήμη & Τεχνολογία στην εποχή της Βαϊμάρης” το InScience.gr  σας παρουσιάζει την ομιλία του Θόδωρου Αραμπατζή με θέμα:

Η Κρίση στα Θεμέλια της Φυσικής και η Δημοκρατία της Βαϊμάρης

Περίληψη:

Ο αμερικανός ιστορικός των επιστημών Paul Forman έχει υποστηρίξει ότι η κρίση στη φυσική στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα στη γερμανόφωνη Ευρώπη μετά τον 1ο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η απόρριψη της αιτιότητας στον μικρόκοσμο από πολλούς φυσικούς δεν ήταν, σύμφωνα με τον Forman, προϊόν εσωτερικών εξελίξεων στη φυσική, αλλά αποτέλεσμα της επίδρασης εξωτερικών παραγόντων: της γενικευμένης κρίσης στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης και της επακόλουθης απαξίωσης του ορθού λόγου και της αιτιοκρατικής σκέψης. Η «θέση Forman» έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις για τη σχέση των επιστημονικών ιδεών με το κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο εντός του οποίου διαμορφώνονται. Σε αυτή την ομιλία θα εξετάσω τις περίπλοκες διασυνδέσεις ανάμεσα στη νεότερη φυσική και στο περιβάλλον στο οποίο αναπτύχθηκε, σχολιάζοντας παράλληλα την πρόσληψη της θέσης Forman από την κοινότητα των ιστορικών των επιστημών.

Σύντομο Βιογραφικό

Ο Θόδωρος Αραμπατζής είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Princeton και καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του ΕΚΠΑ. Διετέλεσε μεταδιδακτορικός υπότροφος στο ΜΙΤ και επισκέπτης ερευνητής στο Max Planck Institute for the History of Science. Από το 2010 έως το 2014 ήταν συν-διευθυντής του περιοδικού Metascience (https://link.springer.com/journal/11016), και από το 2020 έως το 2022 ήταν πρόεδρος της European Society for the History of Science (http://www.eshs.org). Το 2017 έλαβε το βραβείο καλύτερου δοκιμίου στην ιστορία και φιλοσοφία της επιστήμης από την International Union of History and Philosophy of Science and Technology (https://iuhpst.org/pages/inter-division-commissions/joint-commission/2017-essay-prize.php). Είναι αντεπιστέλλον μέλος της Académie Internationale d’Histoire des Sciences (2019-). Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην ιστορία και φιλοσοφία των φυσικών επιστημών του 19ου και του 20ού αιώνα. Πληροφορίες για το έργο του είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα http://scholar.uoa.gr/tarabatz.

Κεφάλαια της Ομιλίας

00:00:27 Εισαγωγή – Χαιρετισμός

00:04:20 Ομιλία

00:50:47 Ερωτήσεις

00:50:57 Αυτή η προσπάθεια την οποία έκανε ο Φόρμαν να εξηγήσει κατά τη δική του άποψη τις επιδράσεις του κοινωνικού περιβάλλοντος πάνω σε μια μεγάλη αλλαγή και μια καμπή της επιστήμης, έχει γίνει από άλλους ιστορικούς της επιστήμης με σκοπό να προβληθεί αυτό το μοντέλο και σε άλλες ιστορικές φάσεις της επιστήμης;

00:58:05 Ποιες είναι οι επιπτώσεις της ανάλυσης του Forman για την κατανόηση της σχέσης μεταξύ πολιτισμού και επιστήμης γενικότερα;

01:03:23 Κατά πόσον οι ιδέες του Forman έχουν επηρεάσει τις σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την ιστορία και τη φιλοσοφία της φυσικής επιστήμης;

01:06:51 Παρατηρείτε, εσείς ως επιστήμονας, συνθήκες παρόμοιες με εκείνες του κλίματος που ώθησε τους φυσικούς προς την κβαντομηχανική, μια επαναστατική θεωρία τότε, στο σημερινό επιστημονικό πεδίο;

1:13:20 Επίλογος

Βρείτε εδώ περισσότερο υλικό σχετικό με τον αφιερωματικό κύκλο